Zon op en onder in België: van Meerle tot Torgny
Zonsopkomst en zonsondergang door het jaar
Op de langste dag van 2027 gaat de zon in Meerle, het noordelijkste postcodedorp van België, al om 05:23 op. In Torgny, het zuidelijkste punt, is dat pas om 05:31. Dat verschil van acht minuten is klein, maar het wordt groter naarmate de avond valt.
In Meerle gaat de zon op 21 juni pas om 22:01 onder. In Torgny is dat al om 21:48. Dat is een verschil van dertien minuten. De dag is in Meerle dan ook 16 uur en 37 minuten lang, tegenover 16 uur en 16 minuten in Torgny.
In de winter keren de rollen om. Op 21 december komt de zon in Torgny op om 08:32, terwijl dat in Meerle pas om 08:44 is. De dag duurt dan 8 uur en 8 minuten in Torgny, maar slechts 7 uur en 49 minuten in Meerle. Het verschil in daglengte tussen noord en zuid is dus groter in de zomer dan in de winter.
De zon staat in België in de zomer laag genoeg om het noorden om nooit helemaal donker te worden. In het westen, in De Panne, gaat de zon op 21 juni onder om 22:08. In het oosten, in Manderfeld, is dat al om 21:48. De zon gaat dus later onder in het westen, maar dat is slechts een deel van het verhaal.
Bekijk de actuele tijden voor vandaag op de zonsopkomst en zonsondergang in België of voor de hoofdstad op de zonnetijden in Brussel.
Tijdzone en klokveranderingen
België gebruikt de tijdzone Europe/Brussel. In de winter is dat UTC+01:00, in de zomer UTC+02:00. De klok gaat twee keer per jaar een uur vooruit of achteruit.
Op de laatste zondag van oktober 2026, om 03:00 lokale tijd, gaat de klok een uur achteruit. Op de laatste zondag van maart 2027 gaat hij een uur vooruit. En op de laatste zondag van oktober 2027 weer achteruit. Die regels gelden voor het hele land, van de kust tot de Ardennen.
Die ene uur verschuiving is niet overal even groot in effect. In het westen, in De Panne, komt de zon in de winter op om 08:51. In het oosten, in Manderfeld, is dat om 08:32. Het verschil in opkomst is dus bijna twintig minuten, puur door de ligging op de lengtegraad.
De officiële tijd wordt bepaald door de IANA Time Zone Database, die de regels voor klokveranderingen wereldwijd vastlegt. Voor België is dat de zone Europe/Brussels.
Geografie die het licht verklaart
België ligt tussen 51,47 graden noorderbreedte in Meerle en 49,51 graden in Torgny. Dat is een verschil van bijna twee graden. Elke graad noorderbreedte verschuift de zonsopkomst met ongeveer vier minuten, maar alleen op de evenaar. Op onze breedte is het effect groter.
De aarde draait 15 graden per uur. Maar de zon staat in de zomer niet loodrecht boven de evenaar, maar boven de Kreeftskeerkring. Daardoor is de dag op het noordelijk halfrond langer dan twaalf uur. In Brussel duurt de langste dag 16 uur en 30 minuten. De kortste dag duurt 7 uur en 55 minuten.
Die seizoenen ontstaan doordat de aardas scheef staat. De uitleg daarover vind je bij NASA's uitleg over seizoenen. Het is dezelfde scheefstand die maakt dat de zon in de zomer hoger komt en in de winter laag blijft.
Het hoogste punt van België, de Signaal van Botrange, ligt op 694 meter. Maar hoogte speelt hier geen rol. Het is de breedtegraad die telt. En die breedtegraad verschuift van noord naar zuid over een afstand van ongeveer 220 kilometer.
Hoe de postcodekaart de geografie volgt
De postcode van Meerle is 2328. Die van Torgny is 6767. Tussen die twee uitersten liggen 1146 postcodes verspreid over drie gewesten. De noordelijkste postcode ligt in Vlaanderen, de zuidelijkste in Wallonië.
De westelijkste postcode is 8660, De Panne, aan de kust. De oostelijkste is 4760, Manderfeld, vlak bij de Duitse grens. Het verschil in lengtegraad tussen die twee is bijna vier graden. Dat is genoeg om de zon in De Panne ruim een kwartier later te laten opkomen dan in Manderfeld.
Toch gebruiken alle postcodelocaties dezelfde kloktijd. Dat komt omdat België klein genoeg is om in één tijdzone te passen. In grotere landen, zoals de Verenigde Staten of Rusland, zijn er meerdere tijdzones. Hier niet.
De postcodekaart van België weerspiegelt dus de geografie. De noord-zuidas bepaalt de daglengte. De oost-westas bepaalt het verschil in kloktijd. En de tijdzone zorgt ervoor dat iedereen in het land hetzelfde horloge draagt. Wil je weten hoe laat het nu is? Bekijk dan de huidige tijd in België of de tijd in België op tijd.nu.
De ligging van België op de wereldbol is te zien op de Wikipedia-pagina over België. Daar staat ook de oppervlakte van 30 688 vierkante kilometer, een getal dat helpt om te begrijpen hoe klein het verschil in zonsopkomst is tussen de uitersten.
Veelgestelde vragen over tijd en zon in België
Waarom is de dag in de zomer zo lang in België?
Omdat België op het noordelijk halfrond ligt, tussen de 49 en 51 graden noorderbreedte. In juni staat de zon boven de Kreeftskeerkring, waardoor de dagen lang zijn. In Brussel duurt de langste dag 16 uur en 30 minuten. In het noorden van het land, in Meerle, zelfs 16 uur en 37 minuten.
Waarom verschilt de zonsopkomst tussen Meerle en Torgny?
Dat komt door het verschil in breedtegraad. Meerle ligt op 51,47 graden, Torgny op 49,51 graden. In de zomer komt de zon eerder op in het noorden en gaat later onder. In de winter is het omgekeerd. Het verschil in daglengte tussen de twee plaatsen is in juni 21 minuten, maar in december slechts 19 minuten.
Geldt dezelfde tijd in heel België?
Ja. België gebruikt de tijdzone Europe/Brussel voor het hele land. In de winter is dat UTC+01:00, in de zomer UTC+02:00. De klok gaat twee keer per jaar een uur vooruit of achteruit. Die regel geldt voor elke postcode, van 2328 Meerle tot 6767 Torgny.